Skip to main content

Ryż jest podstawą diety dużej części mieszkańców świata, a w każdej kuchni króluje inna odmiana. Indyjskie curry podaje się z basmati, tajskie dania z jaśminowym, a do polskiego obiadu najczęściej trafia biały i parboiled. Czym te rodzaje ryżu właściwie się różnią i jak dobrać ryż do dania?

Do kuchni indyjskiej i bliskowschodniej pasuje ryż basmati, do azjatyckiej jaśminowy, a do codziennego obiadu, sałatek i dań, w których ryż ma być sypki, parboiled. Jeśli zależy Ci na błonniku i składnikach mineralnych, sięgaj po ryż brązowy. Parboiled i basmati mają zwykle niższy indeks glikemiczny niż ryż jaśminowy.

Czym różnią się popularne rodzaje ryżu?

Najprościej podzielić ryż na odmiany aromatyczne, codzienne i pełnoziarniste. Basmati i jaśminowy to ryże aromatyczne, które same nadają daniu charakteru. Basmati jest sypki i delikatny, jaśminowy bardziej miękki i wyraźnie pachnący. Parboiled i klasyczny ryż biały to ryże codzienne o neutralnym smaku, które pasują do wielu dań. Brązowy, dziki są mniej przetworzone, mają więcej błonnika i wyraźniejszy, orzechowy smak.Różnią się też wpływem na poziom cukru we krwi. Niższy indeks glikemiczny mają zwykle ryż dziki, parboiled i basmati, nieco wyższy brązowy, a wyższy ryż jaśminowy i biały. Dużo zależy jednak od tego, jak długo gotujemy ryż i z czym go podajemy. Warzywa, białko i odrobina tłuszczu sprawiają, że cały posiłek wolniej podnosi poziom glukozy.

Ryż basmati – „pachnący ryż” spod Himalajów

Nazwa basmati w hindi oznacza dosłownie „pachnący”. Ten ryż uprawia się u podnóża Himalajów, a jego ziarna podczas gotowania wyraźnie się wydłużają, zamiast pęcznieć na boki. Po ugotowaniu jest sypki i lekki, a jego subtelny aromat nie dominuje przypraw. Dlatego jest tak ważnym elementem kuchni indyjskiej i perskiej. Ma też stosunkowo niski indeks glikemiczny jak na ryż biały. Ryż basmati Britta sprawdzi się m.in. w przepisie na czosnkowo-limonkowe krewetki z ryżem basmati.

Ryż jaśminowy – tajski klasyk

Ryż jaśminowy pochodzi z północno-wschodniej Tajlandii i znany jest jako „tajski pachnący ryż”. Ma smukłe, śnieżnobiałe ziarna i intensywny, lekko kwiatowy aromat. Dobrze pasuje do curry, dań stir-fry i owoców morza. Ze względu na wyższy indeks glikemiczny warto łączyć go z warzywami i porcją białka, np. kurczakiem lub tofu. W ofercie Britta znajdziesz też odmiany czerwonego i czarnego ryżu jaśminowego, które mają więcej błonnika i barwników roślinnych (antocyjanów odpowiadających za ciemny kolor).

Ryż brązowy – mniej przetworzony Ryż brązowy to ziarno, z którego usunięto tylko zewnętrzną łuskę. Zachowuje zarodek i warstwę okrywającą (otręby), a w nich znaczną część witamin z grupy B i magnezu. Ma ok. 4,5 g błonnika na 100 g suchego produktu. Gotuje się dłużej, ma orzechowy smak i lekko kleistą, sprężystą strukturę. Ryż brązowy Halina i Britta sprawdzi się w daniach jednogarnkowych i miskach z warzywami, np. w przepisie na ryż brązowy z warzywami i pestkami albo ryż brązowy à la risotto z kurczakiem i parmezanem.

Ryż parboiled – sypki po ugotowaniu

Parboiled to nie odmiana, tylko sposób obróbki. Niełuskane ziarno namacza się i poddaje działaniu pary, a dopiero potem suszy i łuska. Dzięki temu część witamin i składników mineralnych z łuski przenika do wnętrza ziarna. Ryż parboiled ma złocisty kolor, jest nieco twardszy, a po ugotowaniu sypki i nie skleja się łatwo. Ma też zwykle niższy indeks glikemiczny niż zwykły ryż biały. To uniwersalny ryż do codziennego obiadu, sałatek i dań jednogarnkowych, takich jak jambalaya z ryżem parboiled.

A co z ryżem białym i dzikim?

Klasyczny ryż biały długoziarnisty jest lekkostrawny, dlatego często wybiera się go w diecie dzieci, osób starszych i w okresie rekonwalescencji. Dobrze pasuje do zup i deserów. Ryż dziki botanicznie nie jest ryżem, tylko nasionami trawy wodnej z Ameryki Północnej. Ma więcej białka niż typowe odmiany ryżu, ok. 12,6 g na 100 g suchego produktu, i sporo błonnika. Ze względu na wyrazisty smak najczęściej występuje w mieszankach, takich jak Ryż 4 kolory Britta (parboiled, dziki, czerwony jaśminowy i czarny jaśminowy), ale też samodzielnie.

Który ryż jest najzdrowszy?

Każdy rodzaj ma inne zalety. Ryż brązowy, dziki i kolorowe odmiany jaśminowe mają więcej błonnika i składników mineralnych. Parboiled i basmati mają zwykle niższy indeks glikemiczny. Ryż biały i jaśminowy są z kolei łatwo strawne. Dlatego warto używać różnych rodzajów w zależności od dania.

Ryż w woreczkach – praktyczne rozwiązanie na co dzień

To właśnie pod marką Britta w 1992 roku pojawił się w Polsce pierwszy ryż w woreczkach do gotowania. Woreczek to odmierzona porcja (100 g suchego produktu wystarcza na ok. 2 porcje dodatku), ryż gotuje się w dużej ilości wody, nie przywiera do garnka i zawsze wychodzi sypki. Ryż z woreczka ma te same wartości odżywcze co sypki.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ryż

  1. Czym różni się ryż basmati od jaśminowego? Basmati pochodzi z Indii i Pakistanu, ma długie, sypkie ziarna i delikatny aromat. Jaśminowy pochodzi z Tajlandii, jest bardziej miękki, lekko przylega i ma intensywniejszy, kwiatowy zapach. Basmati ma też zwykle niższy indeks glikemiczny.
  2. Czy ryż parboiled jest zdrowy? Może być dobrym elementem zbilansowanej diety. Dzięki obróbce parą zachowuje więcej witamin z grupy B niż zwykły ryż biały i ma zwykle niższy indeks glikemiczny.
  3. Który ryż wybrać na diecie? Przy redukcji i kontroli poziomu cukru często poleca się ryż brązowy, dziki, basmati i parboiled, najlepiej w połączeniu z warzywami i białkiem. W indywidualnych przypadkach warto skonsultować się z dietetykiem.
  4. Czy ryż brązowy trzeba dłużej gotować? Tak, zwykle ok. 30 minut, czyli dłużej niż ryż biały. Dokładny czas podany jest na opakowaniu.
  5. Ile ryżu na osobę? Jako dodatek ok. 50 g suchego ryżu na osobę.